Dzień Matki w Małopolsce. Nastolatki przestały rodzić, przybywa mam po trzydziestce. 57 proc. ma wyższe wykształcenie! Ranking dzietności

Zbigniew Bartuś
Zbigniew Bartuś
Gdzie w Małopolsce można najczęściej zobaczyć taki widok? Z okazji Dnia Matki krakowski Urząd Statystyczny opublikował dokładne dane. Oto aktualny ranking najbardziej i najmniej dzietnych powiatów w Małopolsce. Jeśli chcesz znaleźć swój powiat i poznać szczegóły, kliknij w przycisk "zobacz galerię" i przesuwaj zdjęcia w prawo - naciśnij strzałkę lub przycisk NASTĘPNE.
Gdzie w Małopolsce można najczęściej zobaczyć taki widok? Z okazji Dnia Matki krakowski Urząd Statystyczny opublikował dokładne dane. Oto aktualny ranking najbardziej i najmniej dzietnych powiatów w Małopolsce. Jeśli chcesz znaleźć swój powiat i poznać szczegóły, kliknij w przycisk "zobacz galerię" i przesuwaj zdjęcia w prawo - naciśnij strzałkę lub przycisk NASTĘPNE.
Udostępnij:
W 2021 roku w całej Małopolsce urodziło się zaledwie 33,3 tys. dzieci, czyli o kilka tysięcy mniej niż przeciętnie w poprzedniej dekadzie. Spadek rok do roku odnotowaliśmy dosłownie we wszystkich powiatach – z wyjątkiem dąbrowskiego. W skali regionu - w porównaniu do roku 2020 – przyszło na świat aż o 2075 dzieci mniej. W efekcie zanotowaliśmy katastrofalny współczynnik dzietności: w większości powiatów jest on niższy niż 1,4, gdy do tzw. odtwarzalności pokoleń (i utrzymania stanu liczby ludności) potrzeba minimum 2,1. Gdzie dzietność jest najmniejsza, a gdzie największa? Z okazji Dnia Matki krakowski Urząd Statystyczny opublikował dokładne dane. Dość smutne. Oto aktualny ranking najbardziej i najmniej dzietnych powiatów w Małopolsce. Jeśli chcesz znaleźć swój powiat i poznać szczegóły, kliknij w przycisk "zobacz galerię" i przesuwaj zdjęcia w prawo - naciśnij strzałkę lub przycisk NASTĘPNE.

Najdotkliwszy liczbowo ubytek urodzeń odnotowaliśmy w Krakowie (383) oraz powiatach: nowosądeckim (176), tarnowskim (171), krakowskim (162) i bocheńskim (154), czyli dotychczasowych „bastionach rodzicielstwa”. Duże straty poniosły również powiaty limanowski (113) i nowotarski (109), a także oświęcimski (106) i wadowicki (97). Po raz kolejny w czołówce miejscowości o najszybciej malejącej liczbie urodzeń znalazł się Tarnów: przyszło tu na świat aż o 136 dzieci mniej niż rok wcześniej. To w przeliczeniu na liczbę mieszkańców kilkukrotnie większa zapaść niż w Krakowie, ale też sporo większa niż w Nowym Sączu; w tym ostatnim urodziło się w 2021 r. o 63 dzieci mniej niż w 2022. Relatywnie dobrze poradziły sobie powiaty chrzanowski (21 urodzeń mniej) i tatrzański (25) oraz brzeski (26).

Nastolatki przestały rodzić, ale mocno rośnie liczba matek po trzydziestce

Dane GUS pokazują, jak bardzo podniósł się w XXI wieku przeciętny wiek rodzącej Małopolanki. Jeszcze dwie dekady temu było to poniżej 25 lat, a teraz zbliżamy się do 30! Niezwykle interesująco wypada tutaj porównanie liczby urodzeń w poszczególnych rocznikach. W 2010 roku, czyli zaledwie 12 lat temu, Małopolanki w wieku od 14 do 17 lat urodziły 259 dzieci, a w 2021 – 75 (z czego 49 – siedemnastolatki). Liczba rodzących osiemnastolatek i dziewiętnastolatek zmalała prawie czterokrotnie, a dwudziestolatek – 2,5-krotnie (z 805 do 302). W grupie kobiet w wieku 21 lat liczba urodzeń spadła z 1109 do 437, wśród 22-latek z 1290 do 522, zaś wśród 23-latek – z 1615 do 768. Właśnie w populacji najmłodszych kobiet i dziewcząt spadek liczby urodzeń jest zdecydowanie najgłębszy. Widać wyraźnie, że w tym wieku Małopolanki skupiają się na nauce i studiowaniu (na uczelniach jest ich ponad dwa razy więcej niż chłopców i mężczyzn), a nie zakładaniu rodziny, a jednocześnie z uwagi na wzrost świadomości i upowszechnienie środków antykoncepcyjnych mocno zmalała liczba typowych przed laty „wpadek”.

W 2010 roku największą grupę rodzących stanowiły te w wieku 27 lat: powiły w sumie prawie 3 tys. dzieci. W zeszłym roku panie w tym wieku urodziły niespełna 2,3 tys. dzieci. Ale już w populacji 29-latek odnotowaliśmy niemal idealną równowagę: 2750 w 2010 r. do 2749 w 2021 r. Co istotne, w starszych grupach wiekowych urodzeń jest teraz więcej niż kiedyś. Np. 30-latki powiły 2,7 tys. dzieci, gdy 12 lat temu – 2,6 tys. , a 33-latki – ponad 2,2 tys. wobec niespełna 1,8 tys. w roku 2010. W sumie kobiety po trzydziestce urodziły w zeszłym roku w Małopolsce ponad 16,1 tys. dzieci, gdy 12 lat temu - 12,6 tys. Ciekawostką potwierdzającą to zjawisko jest to, że w zeszłym roku dzieci urodziły w Małopolsce dwie kobiety w wieku 49 lat (10 lat wcześniej w tej grupie wiekowej nie było urodzeń). Matkami zostało też pięć pań w wieku 48 lat (12 lat temu była tylko jedna).

W płodności miasto doścignęło słabnącą wieś. Większość matek jest po studiach lub studiuje

Podniesienie wieku rodzących to nie jedyna wielka zmiana. Totalna rewolucja dokonała się w obszarze współczynnika płodności, który obrazuje, ile na danym terenie było urodzeń żywych na tysiąc kobiet w wieku od 15 do 49 lat. Dwie dekady temu wynosił on w Małopolsce średnio 38,6, przy czym na wsi było to 46, a w mieście 31,7; czytaj: na terenach wiejskich rodziło się o połowę więcej dzieci niż w miastach w relacji do liczby mieszkających w danym miejscu kobiet. Od 2008 roku różnica ta zaczęła gwałtownie topnieć – najpierw za sprawą wzrostu urodzeń w miastach, a potem w wyniku spadku urodzeń w wioskach. W 2019 roku współczynnik dla miasta i wsi w Małopolsce całkiem się wyrównał – i tak jest do dziś. Średnia dla całej Małopolski to 41.

Gigantyczne zmiany zaszły także w wykształceniu małopolskich matek. U schyłku XX wieku dominowały wśród nich te z wykształceniem ogólnokształcącym i zawodowym oraz policealnym, a dzisiaj aż 57,2 proc. rodzących Małopolanek (i niespełna 30 procent ich partnerów) ma wykształcenie wyższe i w większości pracuje lub szybko wraca do pracy, a kolejnych 30,8 proc. – średnie (przy czym część tych drugich kontynuuje edukację). Małopolanki z wykształceniem wyższym urodziły 18.563 dzieci, gdy te po zasadniczej szkole zawodowej – 2.871, po gimnazjum – 436, a po podstawówce – 364 (nieco ponad 1 proc. ogółu urodzeń). Pokazuje to, że dość powszechne przekonanie, że mnóstwo dzieci rodzi się w kręgach osób niewykształconych, które następnie „idą po socjal”, nie ma żadnego pokrycia w faktach.

Pierwsze dzieci rodzą się w mieście i… we wtorek

I jeszcze jedna niezwykle ciekawa okoliczność: chociaż ponad połowa Małopolan żyje na wsi, to większość małopolskich kobiet mieszka w miastach; m.in. z tego powodu większość tzw. pierwszych dzieci przychodzi na świat w Krakowie i innych ośrodkach miejskich. W przypadku dzieci drugich i trzecich panuje równowaga między miastem a wsią. Natomiast większość czwartych i piątych dzieci w rodzinie rodzi się nadal na wsiach. Na koniec dzień tygodnia, w jaki rodzi się w Małopolsce najwięcej dzieci: to wtorek.

A jak to wszystko wygląda w poszczególnych powiatach Małopolski? Oto aktualny ranking najbardziej i najmniej dzietnych powiatów w naszym regionie. Jeśli chcesz znaleźć swój powiat i poznać szczegóły, kliknij w przycisk "zobacz galerię" i przesuwaj zdjęcia w prawo - naciśnij strzałkę lub przycisk NASTĘPNE.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Ile pieniędzy potrzebujemy, aby wieść idealne życie?

Wideo

Materiał oryginalny: Dzień Matki w Małopolsce. Nastolatki przestały rodzić, przybywa mam po trzydziestce. 57 proc. ma wyższe wykształcenie! Ranking dzietności - Gazeta Krakowska

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Więcej informacji na stronie głównej Nasze Miasto
Dodaj ogłoszenie